BIS, Stablecoin’ler İçin Merkez Bankalarının Dört Rolünü Açıkladı

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) bünyesindeki bir komite, stablecoin’ler, tokenleştirilmiş mevduatlar ve programlanabilir platformlar mevcut ödeme sistemlerine katılırken merkez bankalarının üstlenebileceği dört rolü belirledi: ihraççı, işletmeci, gözetmen ve katalizör. Ödemeler ve Piyasa Altyapıları Komitesi, hesap erişimi, altyapı, gözetim ve koordinasyona ilişkin seçenekleri ortaya koyan analizini 29 Ekim’de yayımladı.

Neden önemli?

Çerçeve, merkez bankası parasını güvenilir mutabakatın, özellikle sistemik açıdan önemli sistemlerde, temeli olarak ele alıyor. Ayrıca farklı ödeme biçimleri arasında nominal değer üzerinden dönüşebilirliği desteklemenin bir yolu olarak görüyor. Öte yandan özel sağlayıcılar, farklı kullanıcı gruplarına yönelik hizmetler geliştirebilir; rekabete, verimliliğe ve erişime katkı sunabilir. Rapora göre bu roller birbirini dışlamak yerine tamamlıyor.

İhraççı rolünde merkez bankası, hangi kuruluşların hesap sahibi olabileceğine, hangi hizmetlerden yararlanabileceğine ve hangi koşullarda erişim sağlayacağına karar verir. İşletmeci rolünde, mevcut altyapıyı modernize etme ya da yeni platformlar kurma seçeneklerini dayanıklılık, inovasyon ve uygulama riskleriyle birlikte değerlendirir. Gözetmen rolündeyse stablecoin’ler ve tokenleştirilmiş mevduatlar gibi düzenlemelerin finansal piyasa altyapılarına benzer işlevler görüp görmediğini; sistemik önem, yönetişim ve operasyonel dayanıklılık unsurlarını dikkate alarak inceler. Katalizör olarak paydaşları bir araya getirebilir ve ortak uygulamalarla standartların benimsenmesini teşvik edebilir.

Piyasaya etkisi

Stablecoin ve tokenleştirilmiş mevduat sağlayıcıları açısından çerçeve, bu araçların daha geniş ödeme sistemindeki yerini, üstlendikleri işlevleri ve taşıdıkları riskleri doğrudan politika gündemine taşıyor. CPMI, verimlilik, rekabet ve inovasyon açısından potansiyel kazanımlara işaret ederken, çeşitliliğin artmasının karşılıklı bağımlılıklar yaratabileceği ve kredi, likidite, operasyon ve siber riskleri büyütebileceği uyarısında bulunuyor.

Komite, politika araçlarının birlikte değerlendirilmesi ve değişen koşullara uyarlanabilir kalması gerektiğini, uluslararası işbirliğinin de sürekli kılınmasının önemini vurguluyor. Merkez bankalarının politikaları ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir; erişim, altyapı ve gözetim kararları da bu para biçimlerinin mevcut ödeme sistemlerine nasıl bağlanacağını belirleyebilir.