Avrupa Merkez Bankası (ECB), merkez bankası parasını zincir üzerindeki piyasalara bağlamanın üç yolunu inceliyor. Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel, İngiltere Merkez Bankası’nın Paranın Geleceği konferansında seçenekleri anlattı: rezervleri doğrudan programlanabilir bir platformda ihraç etmek, ECB’nin mevcut takas sistemiyle DLT platformları arasında bağlantı kurmak veya merkez bankasında tutulan rezervlerle tamamen desteklenen özel takas tokenları kullanmak. Yaklaşımlar, alacağı kimin ihraç ettiği ve rezervlerin tokenlaştırılıp tokenlaştırılmadığı bakımından ayrılıyor.
Neden önemli?
Schnabel’e göre zincir üzerindeki bir para sistemi bugünkü iki katmanlı yapıyı koruyabilir: takasın merkezinde merkez bankası parası yer alırken ticari bankalar müşterilerine para ve finansal hizmet sunmayı sürdürür. Böylece tokenlaştırılmış menkul kıymetler ve mevduatlar ile stabil kripto paralar, DLT altyapısında merkez bankası parasıyla birlikte kullanılabilir. Tokenlaştırma işlemleri atomik hâle de getirebilir; varlık ve ödeme aynı anda el değiştirir.
Birlikte çalışabilirlik seçeneğinde ECB’nin gerçek zamanlı brüt takas sistemi yerinde kalır. Hash ile bağlanan bir katman, rezervleri tokenlaştırmadan sistemi DLT platformlarına bağlar. Üçüncü seçenekte ise takas tokenları, doğrudan ECB tarafından ihraç edilen alacaklar değil, merkez bankası rezervleriyle desteklenen özel alacaklar olur.
Piyasa etkisi
ECB, mimariye ilişkin sorulardan uygulamalı testlere geçiyor. Geçen ay başlatılan Pontes projesi, DLT tabanlı işlemler için tokenlaştırılmış merkez bankası parası sağlamayı amaçlıyor. Appia ise birleşik defter, birbirine bağlı ağ ve çoklu ortak defter tasarımlarını inceliyor. Schnabel, üç model arasında bir seçim açıklamadı.
Finans kuruluşlarının ilgisi artıyor. Lloyds’un büyük Birleşik Krallık finans kuruluşlarındaki üst düzey karar vericilerle yaptığı ankette, katılımcıların %71’i tokenlaştırmanın finansal hizmetleri yeniden şekillendireceğini öngördü. %60’ı daha hızlı ödeme ve takası, %41’i ise teminat ve likidite yönetimini olası faydalar arasında saydı. ECB’nin seçeceği mimari, bu iş akışlarını kuran şirketler için önemli olacak; ancak haberde bir piyasa fiyatı tepkisi belirtilmedi.
Sıkça sorulan sorular
-
ECB mevcut takas sistemini DLT platformlarına nasıl bağlayabilir?
Bir model, ECB’nin gerçek zamanlı brüt takas sistemini koruyup hash ile bağlı bir birlikte çalışabilirlik katmanı üzerinden DLT platformlarına bağlar. Rezervler tokenlaştırılmaz.
-
3 modelin tamamı sahiplerine merkez bankasından doğrudan alacak hakkı verir mi?
Hayır. Üçüncü modelde takas tokenları, doğrudan ECB tarafından ihraç edilen alacaklar değil, merkez bankasında tutulan rezervlerle tamamen desteklenen özel alacaklar olur.
-
Zincir üzerindeki bir para sisteminde ticari bankaların rolü ne olur?
Schnabel’e göre mevcut iki katmanlı yapı korunabilir: takasın merkezinde merkez bankası parası yer alırken ticari bankalar müşterilerine para ve finansal hizmet sunmayı sürdürür.
-
Pontes ve Appia neyi test ediyor?
Pontes, DLT tabanlı işlemler için tokenlaştırılmış merkez bankası parası sağlamak üzere başlatıldı. Appia ise birleşik defter, birbirine bağlı ağ ve çoklu ortak defter tasarımlarını inceliyor.
-
Birleşik Krallık finans kuruluşları tokenlaştırmada hangi faydaları görüyor?
Lloyds anketinde katılımcıların %60’ı daha hızlı ödeme ve takası, %41’i ise teminat ve likidite yönetimini olası faydalar arasında saydı.
TheBlock