DeFi, geleneksel aracılara dayanmadan alım satım yapmayı, borç vermeyi ve almayı, getiriyi yönetmeyi ve kararları koordine etmeyi sağlayan, birbirine bağlı blokzincir protokollerinden oluşan bir sistemdir. Yapı taşları arasında merkeziyetsiz borsalar, borç verme piyasaları, getiri toplayıcıları, oracle'lar, türev ürünler, DAO'lar ve birleştirilebilir akıllı sözleşmeler bulunur.
Her tasarımın kendine özgü avantajları ve dezavantajları vardır. Otomatik piyasa yapıcılar işlemleri likidite havuzlarına göre fiyatlarken borç verme protokolleri, havuzlardaki fonları korumak için teminata ve tasfiyelere dayanır. Getiri toplayıcıları strateji yönlendirmesini otomatikleştirir, ancak sözleşme ve strateji risklerini de beraberinde getirir. Oracle'lar fiyatları ve tasfiyeleri etkileyebilecek harici veriler sağlar; türev ürünler ise kaldıraç ve teminat tamamlama mekanizmalarını devreye sokar. Birleştirilebilirlik bu araçları bir arada kullanmayı mümkün kılar, ancak bir bileşendeki arıza diğerlerini de etkileyebilir.
Bir takas işlemi bu mekanizmayı gösterir: AMM üzerinden ETH'yi USDC ile takas eden kullanıcı, likidite sağlayıcılarının fonladığı bir havuzda işlem yapar. Sözleşme havuzun rezervlerini ayarlar ve alınacak miktarı hesaplar. Mevcut likiditeye kıyasla büyük işlemlerde kayma daha yüksek olabilir. DeFi'nin temel ödünleşimi, otomasyon ve açık entegrasyonun geleneksel aracıların bir kısmının yerini kod, veri akışları, likidite ve yönetişim sistemlerine bırakmasıdır. Bunların her biri kendine özgü riskler taşır.
Sıkça sorulan sorular
-
AMM, DeFi işlemini nasıl gerçekleştirir?
Otomatik piyasa yapıcı, işlemi bir likidite havuzunda gerçekleştirir. Akıllı sözleşmesi havuzun rezervlerini ayarlar ve alınacak miktarı hesaplar. Mevcut likiditeye kıyasla büyük bir işlemde kayma daha yüksek olabilir.
-
DeFi borç verme protokolleri neden teminat ister?
Borç alanlar, kredilerini güvence altına almak için teminat gösterir. Bir pozisyon riskli hâle gelirse protokol, borç verme havuzunu korumak için pozisyonu tasfiye edebilir.
-
Getiri toplayıcıları hangi ek riskleri getirir?
Strateji yönlendirmesini otomatikleştirirler, ancak akıllı sözleşmelere ve strateji kararlarına ek olarak ücretler, yönetişim ve otomasyon sistemlerinden kaynaklanan riskleri de beraberinde getirirler.
-
Oracle'lar DeFi için neden önemlidir?
Oracle'lar fiyatlar dâhil harici verileri akıllı sözleşmelere aktarır. Hatalı, gecikmiş veya manipüle edilmiş veriler alım satımı, teminat değerlemelerini ve tasfiyeleri etkileyebilir.
-
Birleştirilebilirlik riski protokoller arasında nasıl yayabilir?
Protokoller çoğu zaman ortak sözleşmelere, oracle'lara, teminatlara veya yönetişim sistemlerine dayanır. Bir bileşendeki arıza, bağlantılı diğer uygulamaları etkileyebilir.
TheBlock